اخبار

افسون پرواز

1.99Kviews

درباره «باد می وزد» جدیدترین و احتمالا آخرین اثر هایائو میازاکی

 

مهرناز منتظری – هایائو میازاکی کارگردان ژاپنی که احتمالا برجسته ترین انیمیشن ساز جهان به حساب می آید و به خاطر فیلم «تو تو رو، همسایه من شهرت دارد و یک اسکار هم برای فیلم  spirited A way» گرفته است؛ اخیرا اعلام کرد به زودی بازنشسته خواهد شد. اگر او واقعا به آنچه که گفته، عمل کند، «باد می وزد» آخرین کار او خواهد بود. او این فیلم را با الهام گیری و اقتباس از داستان زندگی جیرو هوری کوشی طراح برجسته و معروف صنایع هوا، فضا ساخت است که اساسا اثری زیبا و بسیار غیر عادی در نوع خود محسوب می شود.
میازاکی همواره در طول سال های کاری و حرفه اش، نشان داده خواهان بازگویی داستان ها به شیوه خودش است و آنها را طوری بازگویی می کند که بر آمده از قلبش باشد. در اینجا نیز او جوانی را نشان می دهد که خوشی و لذت او در هواپیماها و جنگنده ها خلاصه می شود. این شاید موضوعی قدیمی و آشنا باشد اما هایائو میازاکی طوری به داستان خود رنگ و لعاب می بخشد که گویی همه آنها داستانی جدید هستند. جالب اینجاست که این اثر که انیمیشنی مدرن است، به خاطر موضوع خود به شدت مورد توجه کودکان و نوجوانان قرار گرفته است. حال آنکه کتاب در واقع برای بزرگسالان نوشته شده است و در فیلم نیز می بینیم که آنچه در مرکز داستان قرار دارد، روابط بزرگسالان با یکدیگر است.
از آنجا که این اثر کار میازاکی است، حتی واقعی ترین سکانس های آن نیز مثل آن قسمت که به زلزله بزرگ کاتتو و آتش سوزی ۱۹۲۳ اختصاص دارد، هر مخاطبی را خیره جلوه های ویژه خود می کند و از این لحاظ او را تحت تاثیر قرار می دهد.
در تمام سکانس های این فیلم می توانید به خوبی احساس کنید که چگونه انیمیشنی که با دست کشیده شده است، شما را با خود همراه می کند و این تخیلات که برآمده از احساسات کارگردان نسبت به جهان فیزیکی پیرامونش است، شما را تحت تاثیر قرار می دهد.
هوری کوشی به عنوان یکی از بزرگترین مهندسان هوا و فضا، احتمالا انتخاب عجیبی برای فرد صلح طلب و جنگ ستیزی مثل میازاکی بوده است و اصلا ساخت فیلمی به کارگردانی او درباره هواپیماهایی که در بندرپرل هاربور مورد استفاده خلبان های انتحاری قرار گرفت. عجیب است. البته همان طور که برخی از نویسندگان ژاپن حدس می زنند، میازاکی با ساخت این فیلم قصد داشته نسبت به سیاست های جاری ژاپن درباره افزایش نظامی گری واکنش نشان دهد. خود کارگردان هم در مصاحبه هایش ادعا کرده، کاملا تحت تاثیر مسائل سیاسی و جمله ای از هوری کوشی بوده است که در آن می گوید: « همه کاری که می خواسته انجام دهد، ساخت چیزهایی زیبا بوده است.
میازاکی در طرح اولیه اش برای ساخت این فیلم نوشته بود: همیشه می خواستم فرد از خود گذشته ای را به تصویر بکشم که رویاهایش را به پیش می برد. رویاها گاه باعث برخی چیزهای دیوانه وار می شوند. چنین جنون هایی هرگز نباید پنهان بمانند. آرزوی داشتن چیزهای زیبا و خوب گاه ممکن است شما را ویران کند. به هر حال تمایل داشتن به زیبایی ها هزینه هایی گاه سنگین دارد. یقینا هر کسی که انیمیشن های سبک و کم محتوای هالیوود را می بیند، با شنیدن این گونه اظهارات پر مغز متوجه این انیمیشن ژاپنی و علاقمند به دیدن آن می شود.
«
باد می وزد»، همان طور که انتظار می رود از کودکی هوری کوشی در دوره جنگ جهانی اول شروع می شود. اگر سرآشپز مستند جیرو، رویای سوشی «همه آرزویش برش دادن ماهی ها است» جیرو هوری کوشی رویای پرواز در آسمان و داشتن یک پارکینگ هواپیما روی سقف خانه اش را دارد که با آنها بتواند در مناطق ییلاقی خیره کننده و زیبایی که میازاکی درست کرده است، پرواز کند.
کاراکتر کم حضور اما موثر فیلم که بخش بزرگی از رویاهای هوری کوشی را با توصیه های خود به واقعیت می رساند، مردی است که خود میازاکی را هم تحت تاثیر قرار داده بوده است. این فرد یک طراح هواپیمای ایتالیایی به نام جیانی کاپرونی است.
او کسی است که اتفاقا نام کمپانی هواپیما سازی اش بعد از نام استودیوی کارگردان در پایان بندی فیلم می آید. کاپرونی که فلسفه ای مشابه میازاکی دارد، به جیرو این جمله را می گوید: « هواپیماها فقط برای جنگیدن و یا پول درآوردن نیستند. آنها رویاهایی زیبا هستند.
جیرو با آرزوی پرواز پا به جوانی می گذارد. ظاهر او در جوانی چیزی شبیه به هارولد لوید با آن عینک قاب سیاهش است. او با چنین ظاهری سوار قطار می شود تا به توکیو برود و در رشته هواپیما سازی تحصیل کند.
جیرو در طول این سفر فقط با زلزله کانتو رو به رو و مجبور به تحمل آن نمی شود، بلکه دختر جوان پر اشتیاقی را هم ملاقات می کند که در زندگی اش یک نقطه عطف است این دختر ناهوکو است که جذب رویاهای جیرو می شود. البته در جریان هرج و مرج پس از وقوع زلزله آنها یکدیگر را برای سال ها گم می کنند. اما در تمام این سال ها جیرو دست از جست و جو برای پیدا کردن ناهوکو بر نمی دارد.
در قلب داستان «باد می وزد» جیرو را می بینیم که برای کمپانی عظیم «میتسوبیشی» کار می کند و در طراحی و ساخت هواپیما به پیشرفت قابل  توجهی می رسد. هدف او ساخت بهترین هواپیماهای ممکن با امکانات روز است.
در «باد می وزد» چیزی از زندگی روزانه مردم در شرایط جنگی دیده نمی شود و میازاکی ترجیح داده مرکز توجه فیلم خود را روی وقایع پیش از جنگ که تاثیر زیادی بر تاریخ ژاپن داشته است، قرار دهد. فضایی که او نشان می دهد شاید خیلی برجسته و علی باشد اما فقر این ملت و احساس آنها درباره عقب ماندگی نسبت به غرب ناراحت کننده است در فیلم هوری کوشی انسان خردمندی نشان داده می شود که دچار دردسرهای سیاسی می شود. اما اشتیاق او برای  ساخت هواپیماهای مورد علاقه اش هرگز از ذهن اش خارج نمی شود.
«
باد می وزد» در ظاهر درباره زندگی فردی و شخصی هوری کوشی است که میازاکی آن را به صورت داستان در آورده است. اما میازاکی که در کنار آن به طرح داستان جذاب از علاقه جیرو به ناهوکو و دیدار مجدد آنها می پردازد. «باد می وزد» بر اساس رمانی به همین نام از تاتسو هوری نویسنده  وقایع پیش از جنگ جهانی دوم ساخته شده است. او نام کتابش را از ژان پل والری، شاعر فرانسوی گرفته است که: باد می وزد، ما باید زندگی را بیازمائیم، این مصرع در تیتراژ فیلم نیز بر پرده نقش می بندد.
این مصرع همان کاری است که کاراکترهای فیلم با وجود بروز مشکلات و معضلات پیش روی خود برای رسیدن به آن تلاش می کنند. «باد می وزد» خیلی مختصر و موجز برای میازاکی محسوب می شود که علیرغم سادگی داستان خود، داستانی پیچیده را از پایداری ها نقل می کند. فقط با نبوغ خاص میازاکی است که مخاطب طوری علاقمند به فیلم می شود که نمی خواهد از دنیایی که در مدت فیلم در آن به سر می برده، خارج شود. میازاکی فیلمسازی است که اگر فیلم نسازد، دل مخاطبان برای او تنگ می شود و این چیز ساده ای نیست.
منبع:  Los Angeles Times

Leave a Response

14 − 7 =