آموزشاخبارمقالات

نور (قست هشتم)

1.58Kviews

بخش چهارم: نورپردازی داخلی و مصنوعی

از زمان طلوع خورشید، از اول روز تا هنگام غروب، نور طبیعی شدت رنگ‌ ها در محیط خانه ما را تغییر می ‌دهد. نارنجی در پائیز، آبی در زمستان، رنگ‌ های ملایم در بهار و زرد درخشان در طول تابستان بیشتر به چشم می ‌آیند. 

نورپردازی داخلی نسبت به آنچه در بیرون و محیط باز وجود دارد ویژگی های متفاوتی دارد، و به ندرت نور مستقیم خورشید را می توان در نورپردازی داخلی یافت. در نورپردازی داخلی، این ما هستیم که کنترل منابع نوری را به عهده داریم و از آن ها برای مقاصد خودمان استفاده می کنیم. به عنوان مثال نورپردازی نقطه ای داخل خانه بیشتر برای جذاب نشان دادن محیط استفاده می شود، و نور های پخش شده معمولا برای محیط های اداری استفاده می شود، به صورتی که کاربردی تر و مقرون به صرفه تر باشد.

اکثر نور های داخلی حالت پخش شدگی دارند، که هدف از ابزاری مثل آباژور نیز همین است، که به منظور تولید یک نور نرم و سایه های با کنتراست پایین استفاده می شود. در نقطه مقابل لامپ های رشته ای یا نور افکن ها وجود دارند که نور سخت و با شدت بالایی را تولید می کنند. در هر صورت طراحان نورپردازی معمولا چندین نوع از این نور های متمرکز را استفاده می کنند و استفاده از چند تای آن ها در به وجود آوردن سایه های نرم به آن ها کمک می کند.

نور خورشید در محیط داخلی همیشه به صورت پخش شدگی و حاصل بازتاب این نور ها بین دیوار ها، کف و سقف است. نور مستقیم خورشید می تواند از طریق پنجره ها وارد فضای خانه شود اما به دلیل نوع طراحی خانه ها و سایز کوچک پنجره ها معمولا نسبت نور مستقیم به نور بازتابی بسیار کم و یا در حد صفر است و ما معمولا شاهد نور های بازتابی از طرف دیوار ها، کف و سقف هستیم.

 

نور پنجره

نور پنجره به گونه ای است که ما به صورت کلی در محیط های داخلی مشاهده می کنیم. زمانی که پنجره به عنوان یک منبع نور برای ما کار می کند، نوری که از آن دریافت می کنیم بسیار نرم و به صورت پخش شده است، این نور می تواند بسیار جذاب و برای عکاسی بسیار خوب باشد. اگر تنها یک پنحره  یا یک منبع نوری داشته باشیم با وجود داشتن یک نور نرم، نور دریافتی دارای کنتراست بالایی است، با اضافه شدن چندین منبع نور از پنجره های مختلف کنتراست پایین تر می آید و نور های پر کننده بیشتری نیز داریم.

رنگ این نور به خیلی چیز ها بستگی دارد: در درجه اول آب و هوا بر روی نوری که از طریق پنجره می تابد تاثیر می گذارد، اگر محیط بیرون پوشیده از ابر باشد نور به تناسب نوع ابر می تواند سفید، آبی و یا خاکستری باشد.  در یک روز آفتابی ممکن است این نور دارای رنگ آبی یا سفید، زرد و یا قرمز (بسته به ساعت روز) باشد. با این وجود زمانی که نور از طریق پنجره وارد اتاق می شود با اجسام برخورد می کند و بازتاب دارد، این اجسام هم ممکن است دارای رنگ های مختلف باشند که هر یک به نوبه خود بر روی رنگ این نور تاثیر خور را خواهند گذاشت.

به طور واضح، تمام این فاکتور ها بر روی رنگ نوری که از طریق پنجره می آید تاثیر گذار هستند و شما با توجه به نوع نور و رنگی که به آن نیاز دارید باید با عوامل مختلف دیگر آن ها را پوشش دهید. ساده ترین نوری که از آسمان پوشیده از ابر به ما می رسد و از پنجره عبور می کند دارای رنگ سفید است که شما می توانید با استفاده از چندین وسیله رنگی که در مسیر این نور قرار می دهید به رنگ دلخواه خود برسید.

یکی از انواع نور های معروفی که از پنجره می تابد نور شمالی نام دارد، و به پنچره ای که به سمت شمال باز می شود نیاز دارد. در گذشته که هنرمندان به وجود نور مصنوعی به این اندازه واقف نبودند در استودیو های خود از یک پنجره که رو به شمال بود استفاده می کردند و بوسیله این نور کار نورپردازی را انجام میدادند. به دلیل وجود خورشید در جنوب (در نیم کره شمالی) نوری که از طریق این پنجره وارد فضای درونی می شود دارای پخش شدگی است – نور نرم دارای شدت نوری کم و سایه های با کنتراست پایین است. اصلی ترین کیفیت نور شمال این است که نور بدون تابش مستقیم خورشید وارد فضای اتاق می شود. اتاق هایی که در قسمت شمالی خانه قرار دارند نسبت به اتاق های جنوبی تاریک تر و البته دلپذیر تر هستند.

 

نور لامپ های رشته ای خانگی

این نوع نور، معمول ترین نوری است که ما در فضای داخلی مشاهده می کنیم. تنوع این نور با توجه به فاصله و یا اشیایی که آن را احاطه کردند از جمله حباب های لامپ ها و یا کریستال های یک لوستر بسیار متنوع است.

نوری که از لامپ رشته ای صاطع می شود زرد و نارنجی است. نور لامپ های رشته ای گرم و یکنواخت است و از این رو شباهت زیادی به نور طبیعی دارد و از این جهت بهترین نور مصنوعی می باشد. این لامپ ها از لحاظ بازده تبدیل الکتریسیته مقرون به صرفه نیستند و کمتر از ۵% انرژی دریافتی را به نور تبدیل می کنند. بعضی از کشورها، مانند استرالیا لامپ هایی با بازدهی بالاتر را جایگزین این لامپ ها کرده اند.

 ذهن ما قابلیت فیلتر کردن نور نارنجی را دارد و ما زمانی که در معرض این نور قرا می گیریم اشیا را می توانیم به رنگ سفید تری ببینیم. این مسئله زمانی نمود بیشتری پیدا می کند که عکسی که شما از شیئ مورد نظر خود می بینید را با هم مقایسه کنید و در این زمان متوجه خواهید شد که شیئ مورد نظر نارنجی تر از آن چیزی است که شما مشاهده می کنید و این به این دلیل است که دوربین عکاسی این نور را در شرایط طبیعی خود فیلتر نمی کند.

خاصیت این نور این است که با توجه به محیط و اندازه آن تاثیری که می گذارد متفاوت است. معمولا وقتی از یک نور لامپ رشته ای برای روشن کردن یک محیط استفاده می کنیم، نور جذابی نخواهیم داشت، اما ترکیب این نور با نور های دیگر ممکن است نور خوب و چشم نوازی را برای ما داشته باشد. معمولا از این نوع لامپ ها در لوستر ها و یا آباژور ها استفاده می شود تا نور به صورت مطلوب تری در بیاید. 

نکته مهم دیگری که در استفاده از این لامپ ها باید در نظر داشته باشیم این است که زمانی که از چندین لامپ رشته ای به عنوان منبع نوری استفاده می کنیم نور نرم تری خواهیم داشت و سایه ها با کنتراست کمتری نسبت به محیط اطراف تشکیل می شوند. در ضمن از اشیا و یا ابزار های دیگری نیز می توانیم برای جلوه دادن به این نور استفاده کنیم. به عنوان مثال می توانید استخر آبی را در نظر بگیرید که توسط یک نورافکن روشن شده است و مشاهده می کنید که نور به چه صورتی از روی سطح آب منعکس می شود و چه جلوه ی زیبایی به محیط اطراف خود می دهد. استفاده از چندین لامپ رشته ای به عنوان منبع نور  و فیلتر های مختلف بسیار جذاب تر از یک لامپ رشته ای تنها است. 

منابع نوری مختلفی هم وجود دارند که می توانند این نور را تحت تاثیر خود قرار دهند به عنوان مثال تلویزیون و کامپیوتر با نور خاصی که تولید می کنند می توانند این نور را کاملا تحت تاثیر خود قرار دهند. 

 

رستوران ها، فروشگاه ها و طراحی دیگر فضا های داخلی تجاری

فروشگاه ها و به طور کلی مراکز تجاری بیشتر از هر نوع ساختمانی از نورپردازی بهره می برند. اولین و با اهمیت ترین نقش نورپردازی در فروشگاه ها نمایش برای جذب مشتری می باشد  که چشم بیینده به سوژه مورد نظر جلب شود و این موضوع در محیط های تجاری نورپردازی از اهمیت بسزایی برخوردار است.

رستوران ها معمولا دارای نور کم و نرمی هستند. با استفاده از چندین نور مختلف و دکوراسیونی متشکل از گل های روی میز و شمع ها سعی می شود تا محیطی آرام و دل پذیر نشان داده شود.

به طور طبیعی نورپردازی از طریق درخشش و تلألویی که سیستم های نورپردازی ایجاد می کنند به دست می آید، ولی تأثیر آن در فروشگاه ها چشم گیر و با اهمیت است. فروشگاه ها باید ظاهر خود را با استفاده از نورپردازی های پر شورتر مانند نورهای متحرک، نورهای رنگی و جذاب به نمایش درآورده تا مشتریان را به سمت خود جذب کنند. دومین نقش نورپردازی، روشن ساختن اجناس می باشد. در موفق ترین طراحی مراکز تجاری پیش از آنکه ویژگی شاخص اجناس را به نمایش بگذارند، روشنایی همۀ آنها را تأمین می کنند. سومین وظیفه ی با اهمیت نورپردازی در فروشگاه ها به هیجان درآوردن و برانگیختن مشتری می باشد. چهارمین نقش نورپردازی در فضای تجاری، روشن ساختن نوع فعالیت در آن محیط می باشد. برای مثال استفاده از چراغ های آویز مدل دار در محدوده ی فروش که شیوه ای کلاسیک در طراحی نورپردازی است، علاوه بر روشن ساختن عمل فروش، پشتوانه ای برای مزمون فروشگاه و راه گشایی برای مشتریان است.

۱ – نورپردازی عمومی و زمینه: به وسیلۀ این نورپردازی، نور مورد نیاز برای عملکردهای معمول و مناسب محیط تأمین می شود. معمولا مقدار این نور به وسیله حس گرهای تنظیم میزان نور طبیعی در محیط مشخص می شود.

۲ – نورپردازی موضعی و تأکیدی: به وسیلۀ این نورپردازی، عناصر و فضاهای معمارانه بخش های بخصوصی از محیط، بیشتر مور تأکید قرار می گیرند. فضاهایی مانند ورودی ها، راه های ارتباطی و نقاط مکث. همچنین با نورپردازی تأکیدی بیشتر بر حضور آثار هنری، مجسمه ها، آبنماها و فضاهای سبز تأکید می شود.

۳ – نورپردازی تزئینی: از این نوع نورپردازی برای ایجاد تغییر و تفاوت در نور طبیعی روز استفاده می شود، تا در فضای عمومی تنوع ایجاد گردد. همچنین برای خلق هیجان کاربرد دارد. مثلاً لبه پله های طبقات یا بافت مصالح دیوارها و راه های ورودی مرکز خرید با این نوع نورپردازی جلوه بهتری خواهند داشت. همچنین برای ایجاد تمایز بین فضاها با کاربری های مختلف مثلا در تعریف فضاهای تفریحی مراکز خرید می توان از آن استفاده کرد.


 منبع: itchy-animation 

Leave a Response

64 − 56 =